12 do 19 lipca 1945 w okolicach Puszczy Augustowskiej miała miejsce największa i wciąż niewyjaśniona zbrodnia – łapanka na POLAKACH i Litwinach. Wykonano ją na ziemiach POLSKICH po zakończeniu II Wojny Światowej. Nazwana OBŁAWA AUGUSTOWSKA. Dlatego mówimy. To MAŁY KATYŃ. Rosjanie do dziś skutecznie blokują dostęp do informacji, które mogłyby rzucić światło na tę największą niewyjaśnioną, powojenną zbrodnię.
W zbrodni uczestniczyły oddziały Armii Czerwonej i NKWD = Narodnyj Komissariat Wnutriennych Dzieł = Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych ZSRR = Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich. Ze strony władz POLSKI udział brały: UB = Urząd Bezpieczeństwa nazywany bezpieką, MO – Milicja Obywatelska oraz żołnierze LWP – Ludowe Wojsko Polskie. Ocenia się, że w OBŁAWIE uczestniczyło około 50.000 żołnierzy i urzędników. Aresztowano około 7.000 obywateli POLSKI i Litwy. Zamordowano co najmniej 600 osób. Do dziś nie jest znane miejsce ich spoczynku.
Jedna z hipotez OBŁAWY mówi, że ZSRR myślał o włączeniu ziemi augustowskiej i suwalskiej. Tak by były one łącznikiem między Królewcem a Białorusią. Do dziś teren ten jako przesmyk suwalski miał i ma znaczenie strategiczne o czym głośno jest w ostatnim czasie.
Zbrodnię zaplanował Naczelnik Głównego Zarządu Kontrwywiadu Smiersz gen. WIKTOR ABAKUMOW (1908 – 1954)
i Ludowy Komisarz Spraw Wewnętrznych ZSRR ŁAWRIENTIJ BERIĘ (1899 – 1953).
Decyzję o wymordowaniu zatrzymanych POLAKÓW zatwierdził osobiście wódz i generalissimus ZSRR JÓZEF STALIN (1878 – 1953) właściwie IOSEB BESARIONIS DZE DŻUGHASZWILI.
Żołnierzami LWP dowodził MAKSYMILIAN MARIAN SZNEPF (1920 -2003) właściwie Schnepf – pułkownik dyplomowany LWP. Jeden z dowódców pododdziałów biorących udział w OBŁAWIE AUGUSTOWSKIEJ. Nauczyciel akademicki, działacz społeczności żydowskiej w POLSCE. Był zastępcą dyrektora Żydowskiego Instytutu Historycznego, a także dyrektorem administracyjnym Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich w Warszawie.
Synem M. M. Sznepfa jest RYSZARD MARIAN SCHNEPF (ur. 22-09-1951). Ambasador w wielu państwach, historyk, iberysta, wykładowca i urzędnik państwowy. Jak ustalił Super Express, R. M. SCHNEPF będąc polskim ambasadorem w Hiszpanii i w USA, pobierał dodatek na pokrycie kosztów utrzymania rodziny. W sumie ok. 448.000. zł! Problem w tym, że dodatek mógł być przyznany jedynie, kiedy małżonka dyplomaty DOROTA WYSOCKA-SCHNEPF (ur. 4-10-1970) nigdzie nie pracowała. A ambasadorowa pracowała wtedy w… TVP jako arcykapłana.
Ambasador R. Sznepf z żoną Dorota, arcykapłanka TVP.
Dla uczczenia ofiar obławy augustowskiej, w 1987 roku w Gibach powstał pomnik. Projekt prof. ANDRZEJ STRUMIŁŁO (1927 – 2020). Monument składa się z centralnego drewnianego krzyża, ponad 350 granitowych głazów oraz setek mniejszych krzyży tworzących przejmującą Golgotę. Pomnik Ostatni Krzyk Obławy z Chrystusem Frasobliwym odsłonięto w 2022 roku.
Co roku w Gibach odbywają się uroczyste obchody rocznicowe. W lipcu 2010 roku w Sejmie zaprezentowano wystawę poświęconą obławie augustowskiej, przygotowaną przez Oddział IPN w Białymstoku. 9 lipca 2015 roku Sejm uchwalił ustawą. 12 lipca Dniem Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej z lipca 1945 roku.
